Krasnobród

-- warto zobaczyć: zabytki i inne atrakcje turystyczne --

ZABYTKI

• Zespół klasztorny oo. dominikanów składający się z: murowanego kościoła pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny (lata 1690-1699), murowanego klasztoru (l pot. XVIII w.), a także ogrodzenia z bramkami i kaplicą (1778 r.). W latach 1767-1769 wzniesiono obecną fasadę kościoła, a w 1778 r. dodano kruchtę. Podczas okupacji świątynia została zamieniona przez Niemców na magazyn. Nad wejściem do kościoła znajduje się napis po łacinie, który w tłumaczeniu brzmi: "Panu Największemu i Najlepszemu. Kosztem i nakładem Najjaśniejszej Marii Kazimiery Królowej Polski, towarzyszki życia św. pamięci najjaśniejszego i najpotężniejszego w świecie Jana III Króla Polski, jako wypełnienie ślubu za odzyskane w tym miejscu przed cudownym obrazem, a już bezpowrotnie utracone zdrowie, ten święty przybytek został wzniesiony ku czci Najświętszej Dziewicy Maryi i poświęcony w roku 1699". We wnętrzu znajduje się imponujący ołtarz główny oraz cztery ołtarze boczne - wszystkie późnobarokowe. Ołtarz główny został wykonany z drewna sosnowego przez Jana Mauchera w latach 1774-1776. Znajdują się w nim 4 figury: św. Jacka, św. Dominika, św. Wincentego Ferreriusza i św. Tomasza z Akwinu. W górnej części obraz przedstawiający nawiedzenie św. Elżbiety przez Matkę Bożą (XVIII w.). W centralnej części głównego ołtarza znajduje się cudowny obraz Matki Bożej Krasnobrodzkiej, nieznanego autora, z l pół. XVII w. Ma on wymiary 9 x 14 cm i jest umieszczony na tle powiększonej kopii. Oryginalny obraz jest odbitką litograficzną, wykonaną na papierze mszalnym. Został on znaleziony po najeździe kozackim, w miejscu objawień na wiosnę 1649 r. Obraz przypomina dzieło Francesco Railboliniego z Bolonii, znajdujące się w Pinakotece Monachijskiej. Przedstawia Matkę Bożą adorującą Dzieciątko, wokół pęk kwitnących róż, nad nimi gołąb symbolizujący Ducha Św. W głębi widoczny jest kościół. W 1965 r. obraz ten został ukoronowany.
  W kościele znajduje się także tzw. ołtarz soborowy z antepedium z XVII w. pochodzącym z ołtarza prywatnej kaplicy Jana III Sobieskiego. Świątynię zdobią obrazy 12 apostołów oraz św. Antoniego, św. Mikołaja, św. Bartłomieja i św. Rocha. Znajdują się tu 33-głosowe organy, wykonane w 1975 r. w zakładzie Kamińskich w Warszawie, w okresie letnim odbywają się tu koncerty organowe.
  Na cmentarzu kościelnym figura z 1646 r., w formie kolumny z kapliczką na szczycie, upamiętniająca objawienie Matki Bożej Jakubowi Ruszczykowi, a także pomnik poświęcony Papieżowi Janowi Pawłowi II. Na dziedzińcu klasztornym drewniany spichlerz z 1795 r. Obecnie mieści się w nim wystawa wieńców dożynkowych, to część parafialnego muzeum.
  Obecnie funkcjonują ciekawie przygotowane ekspozycje: geologiczna, garncarstwa krasnobrodzkiego, przyrodnicza: flory i fauny Roztocza (ponad 600 eksponatów, przygotowana przez ks. Wiesława Oleszko), wsi krasnobrodzkiej (m.in. z ekspozycją wykonanych ręcznie kapliczek i wieńców dożynkowych), a w kościele maryjna.
  Za kościołem, w parku, znajduje się Kalwaria. Rzeźbione stacje drogi krzyżowej z drewna lipowego wykonane zostały w latach 1980-1981 r. według projektu niepełnosprawnego artysty Lucjana Boruty z Drohiczyna. Jest on również autorem górującego nad Krasnobrodem krzyża na Chełmowej Górze.
• Pałac Leszczyńskich, murowany, piętrowy, z kolumnowym portykiem. Został wzniesiony w l pół. XVII w., później przebudowywany. Zniszczony w 1914 r., odbudowany w 1917 r. wg projektu Jana Koszyc-Witkiewicza. Znajdowały się tu m.in. biblioteka licząca kilka tysięcy woluminów i zbiory porcelany kopenhaskiej. Obecnie w budynku mieści się Sanatorium Rehabilitacyjne dla dzieci im. J. Korczaka. Wokół pałacu zachował się piękny park dworski w stylu angielskim. Zajmuje on powierzchnie 2 ha. W szkole przy sanatorium utworzono sezonowe schroniska PTSM.
• Kapliczka „na wodzie", drewniana. Pierwotna, ufundowana przez Marie Zamoyską, obecna z XIX w., remontowana w 1946 r. Ma ona kształt litery „L" i składa się z dwóch, połączonych, kaplic. W ich wnętrzu kopie cudownego obrazu Matki Bożej Krasnobrodzkiej. Pod kaplicą znajduje się silne źródło, które według legend przywróciło zdrowie Marii Zamoyskiej (późniejszej Marysieńce Sobieskiej). Źródło do dziś słynie z leczniczych właściwości, podobno także "przywraca miłość". Nieopodal kapliczki znajdują się dróżki różańcowe z kapliczkami powstałe staraniem miejscowego proboszcza Romana Marszalca. Wykonawcą był Andrzej Gontarz z Krasnobrodu. Od źródełek do pobliskiej rzeki Wieprz okresowo płynie strumień Krupiec.
  Droga do kapliczki "na wodzie" prowadzi przez aleje Najświętszej Marii Panny obsadzoną pomnikowymi kasztanowcami białymi, klonami pospolitymi, brzozami brodawkowymi i topolami białymi. Wśród drzew kilka kapliczek różańcowych (tajemnice radosne), postawionych w XIX w. Pierwsza po prawej - idąc od strony kościoła - to murowana, barokowa kaplica pw. św. Onufrego Pustelnika. Została ona zbudowana na planie czterolistnej koniczynki. Druga, po tej samej stronie, to drewniana kaplica pw. św. Antoniego z Padwy. Po przeciwnej stronie znajduje się podobna, także drewniana, kaplica pw. św. Anny. W XIX w. przy tej alei stało osiem kaplic.
• Kaplica pw. św. Rocha
• Zespół kilkunastu figur i kapliczek, znajdujących się niemal przy każdej ulicy Krasnobrodu. Wśród nich, przy zbiegu ulic 3 Maja i Lelewela, warto zatrzymać się przy figurze św. Wincentego Ferreriusza z 1779 r. Natomiast przy ul. 3 Maja uwagę zwraca figura św. Jana Nepomucena z 1882 r. Wspomnieć trzeba także o pomniku znajdującym się naprzeciw Urzędu Miasta i Gminy. Napis na tablicy głosi: „Dla uczczenia 140 rocznicy uchwalenia Wiekopomnej Konstytucji 3 Maja 1791 r. - Mieszkańcy Krasnobrodu 3 maja 1931 r.". Po wojnie tablica przechowywana była na strychu szkoły (obecnie siedziba wspomnianego urzędu), na swoje miejsce powróciła dopiero w latach osiemdziesiątych.
• Na cmentarzu parafialnym mogiły wojenne, z różnych okresów historycznych: powstania styczniowego, I i II wojny światowej. Spoczywa tu 45 powstańców, którzy stoczyli bitwy z wojskami rosyjskimi w okresie od 24 III 1863 r. (data bitwy na uroczysku św. Rocha) do 8 I 1864 r. Upamiętnia ich pomnik z rzeźbą orła trzymającego w dziobie wieniec laurowy. Na tym samym cmentarzu kwatery 37 żołnierzy armii austriackiej i 50 rosyjskiej poległych w 1915 r. Spoczywa tu także 491 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w okresie 17-26 IX 1939 r. pod Jacnią i Krasnobrodem.

ATRAKCJE TURYSTYCZNE

• Kamieniołom. Atrakcją geologiczną Krasnobrodu jest stanowisko dokumentacyjne "Kamieniołom" utworzone na nieczynnym wyrobisku w Krasnobrodzie. Odsłonięta ściana ma ok. 30m wysokości i 165m długości. Można tu znaleźć odciski flory i fauny sprzed wielu milionów lat. Miejsce to pełni funkcję dydaktyczno-naukową. Na szczycie kamieniołomu w 2002 roku wzniesiono budowlę w kształcie wieży (baszty), która pełni funkcję punktu widokowego. Z wieży można podziwiać panoramę Krasnobrodu.
• Zalew na rzece Wieprz. Piaszczyste krasnobrodzkie plaże otoczone sosnowymi lasami zachęcają do wylegiwania się w nagrzanym słońcem piasku. Oprócz kąpieli słonecznych, można korzystać z kąpieli w wodzie krasnobrodzkiego zalewu. Nad bezpieczeństwem osób kąpiących się, w czasie wakacji, czuwają ratownicy WOPR. Pod bacznym okiem instruktorów można też nauczyć się pływania, a także skorzystać z oferty wypożyczalni sprzętu wodnego. Atrakcją dla wypoczywających nad zalewem jest także usytuowana na plaży zjeżdżalnia wodna. Bogato rozwinięta baza gastronomiczna znajdująca się w sąsiedztwie plaży umożliwia wczasowiczom skorzystanie na miejscu z gorących posiłków.

• Źródła. Najpopularniejsze są źródła pod "Kaplicą na Wodzie", gdyż woda z tych źródeł uznawana jest za cudowną. Takie właściwości, według mieszkańców Krasnobrodu ma także woda ze źródeł w Dolinie św. Rocha. Atrakcją pod względem dydaktycznym i turystycznym jest zespół około 40 źródeł wypływających ze zbocza przy rzece Wieprz w miejscowości Hutki. Godne uwagi są także źródła w lesie popularnie określanym "Belfont". Nazwa pochodzi z j. franc.: belle - piękny, fontaine - źródło. Oprócz walorów przyrodniczych i ekologicznych rangę tego terenu podnoszą dodatkowo walory historyczne. Z przekazów miejscowej ludności wynika, że otoczenie źródeł było miejscem schadzek królowej Marysieńki z Janem III Sobieskim, a po powstaniu 1863r. postawiono tu krzyż ku pamięci powstańcom. Ponadto z jednym ze znajdujących się na tym terenie oczek śródleśnych związana jest legenda, która mówi, że kiedyś w tym miejscu stał kościół, który zapadł się pod ziemię. Warto zobaczyć też urokliwe miejsce, w Kol. Husiny, gdzie znajdują się źródła, które dają początek rzece Sopot prawemu dopływowi Tanwi.
• Wyciąg narciarski »

źródło: A. Pawłowski: "Roztocze, Puszcza Solska, Lasy Janowskie i Wyżyna Wołyńska (część polska).